a

تلگرام

سال 1397 گروه وکلای آهوپای.
تمامی حقوق محفوظ است.

8:00 - 19:00

ساعات کاری : شنبه تا پنجشنبه

09129402523

تماس برای مشاوره رایگان

تلگرام

جستجو
فهرست
 

آنچه که از ربا و دعاوی ربوی نمی‌دانید!

خانه > رباخواری  > آنچه که از ربا و دعاوی ربوی نمی‌دانید!

آنچه که از ربا و دعاوی ربوی نمی‌دانید!

دعاوی ربوی

از زمان رونق معاملات بازاری و بانکی، بحث های فراوانی درباره ربا، بهره، نزول و امثالهم و البته تحریم و مبارزه با آن مطرح شد. تبدیل پس انداز به سرمایه مولد امری بدون اشکال و مفید در مسائل اقتصادی میباشد اما وقتی مشکل ساز میشود که در آن مصادیق ربا آمیخته شود؛ برای مبارزه با ربا خواری کوشش های فراوانی شده است اما متاسفانه در بسیاری از مواقع، افراد به صورت حتی ناآگاهانه وارد چنین معاملاتی میشوند. از این رو در این مقاله توسط وکیل جرائم ربا آهوپای تلاش شده است تا حد امکان این آگاهی سازی در بین مخاطبان قرار بگیرد.

 

از تبصره های ربا چه میدانید؟

طی کاوش و تحلیل های فراوان در ماده 595قانون مجازات اسلامی، تعریف کاملی از ربا ارائه شده است که بر این قرار میباشد: توافق بین دو یا چند نفر(دریافت کننده، پرداخت کننده، واسطه یا معاون در عملیات ربوی) که در قرار های مختلف با شرط مازاد یا اضافه وجه یا چیزی دارای ارزش پولی ردوبدل میشود که شامل مجازات مشخصی که توسط قانون گذار قبلا ذکر شده است، میباشد. همچنین از نظر لغوی ربا به معنی زیاد شدن میباشد و به دلیل اینکه علاوه بر مبلغ داده شده مقداری بر آن افزوده میشود، چنین نام گرفته است. اما این قانون و مجازات آن شامل تبصره هایی میشود که ذکر آن خالی از لطف نیست.

تبصره یک: در صورت معلوم نبودن صاحب مال، وجه دریافت شده از شده اموال مورد ربا، یکی از مصادیق مجهول المالک بودن محسوب میشود و به طبع در اختیار نهاد های فقیه قرار داده میشود.
تبصره دو: هر گاه ثابت شود ربادهنده در مقام پرداخت وجه یا مال اضافی مضطر بوده از مجازات مذکور در این ماده معاف خواهد شد که در ادامه این تبصره توضیح داده میشود.
تبصره سه: اگر قرار دادی در دسته ربا قرار بگیرد اما بین پدر و پسر، زن شوهر، و یا اگر دریافت کننده مسلمان باشد اما پول دریافتی از فردی کافر باشد، شامل مقررات این ماده نخواهد شد.
شرط مازاد یا اضافه و ابطال آن

همانگونه که در شرایط تحقق ربا گفته شد یکی از شرای اصلی شرط مازاد یا اضافه میباشد. اصولا شرط اضافه به معنی دریافت وجه مالی علاوه بر اصل آن است. این شرط باعث ایجاد نکته ای مهم شده است و بدین شکل هرنوع توافق غیرمالی از جمله وعده شهرت، ازدواج و غیره، شامل ارتکاب به ربا نمیشود و ماده مجازات مربوط به ربا برای آن نیست. همچیین گفته میشود در ربای جنسی، کالای پرداختی باید همجنس و هم موزون کالای دریافتی باشد و با اصل آن تقاوتی نکند.

 

ربا گرفتن در چه شرایطی اشکال ندارد؟

یکی از مسائل مهم و کاربردی در بحث های حقوقی بحث عوامل موجه جرم میباشد؛ که یکی از عوامل آن ضرورت و قرار گرفتن در شرایط اضطراری است. حال با مثالی ساده پیاده سازی این بحث در زمینه ربا تبیین میشود: هرگاه فرد در شرایطی قرار بگیرد که قدرت اختیار در در انتخاب هایش را نداشته باشد و به علت حفظ نفس یا مال خود دست به عمل مجرمانه ای بزند مجازات نخواهد شد؛ مثلا اگر فرد تشنه باشد و برای رفع آن از مشروبات الکی استفاده کتد، در حالی که چیزی جایگزین آن نباشد، بلامانع است؛ پس میتوان نتیجه گرفت که اگر فردی مجبور به دریافت پولی شود و منبعی جز فرد قرض با ربا وجود نداشته باشد، در موارد استثتا این معاملات ذیل ربا محسوب نمیشود.

 

حیله های ربا چیست؟

در اصطلاح فقهاء حیله به راه چاره‌ای گفته می‌شود که شخص برای فرار از حرمت ربا می‌کوشد از طریق بعضی از معاملات و عقود که ظاهری شرعی دارند به هدف اصلی خود که همانا دریافت زیادی است دست یابد بی‌آنکه در ظاهر مخالفت شرع کند و مستحق عقوبات دنیوی و اخروی رباخواری شود. اصطلاح فرار از ربا یا حیله های ربا بحث مفصلی میباشد که در انواع ربا استفاده میشود.

جبران کاهش ارزش پول

برخی افراد فکر میکنند که در شرایطی که تورم حاکم است، گرفتن مازاد وام به اندازه حجم تورم مشکلی ندارد و ربا محسوب نمیشود. این یکی از تفکرات اشتباه که تحت عنوان جبران کاهش پول طرح میشود در مسائل حقوقی اختلاف های بسیاری را ایجاد کرده است؛ اما کلیت آن بر این مبنا است که مبلغ ذکر شده در معامله باید پرداخت شود اما در شرایطی که تورم بسیار چشمگیر باشد و مبلغ داده شده دچار کاهش ارزش زیادی شود، میتوان از قائده لاضرار( به کار گیری سیاست هایی برای جلوگیری از ضرر) استفاده کرد و مبلغ را در چهارچوبی مشخص افزایش داد.

چه نوع سودی ربا تلقی نمیشود؟

یکی از مسائل باطل که از پایه اشتباه میباشد اما متاسفانه تصور عموم را اینگونه ساخته، این است که سود فقط سود متغیر و افزایشی را ربا میپندارند و سود ثابت اشکالی ندارد؛ اما مسئله این است که در بحث ربا اصلا متغیر و ثابت بودن سود مطرح نیست بلکه تنها کافیست که آن معامله “قرض” باشد و در این صورت چه سود ثابت و چه متغیر ربا تلقی میشود. اما اگر با قرار دادی مثل اجاره و مشارکت رو به رو هستیم، متغیر و ثابت بودن سود ربا نیست و این موضوع به ماهیت قرار داد بازمیگردد.

جمع بندی

هرچند سیاست های به کارگیری شده در خصوص جرم انگاری ربا معلوم و شفاف است، اما دربرسی جزئیات آن غافل بودن و عدم اطلاع از این عمل کژمدارانه سبب ایجاد عقد قرار دادهایی شده است که چه از نظر شرع و چه از منظرقانونی اشکال داشته و چه بسا افراد در دام افتاده ضرر سنگینی را حاصل از معاملات ربا متحمل شده اند. به دلیل در نظرگرفتن این دغدغه وکیل ربا آهوپای در هر زمان آمادگی مشورت و برسی پرونده های این چنینی را دارد.

بدون دیدگاه

دیدگاه خود را بنویسید