مجازات و کیفر ربا

مجازات و کیفر ربا (تحقق و اثبات ربا در دادگاه)

یکی از جرائمی که همواره توسط دستگاه قضا نسبت به پرهیز آن هشدار داده شده است، قرض دادن پول و هر عنصر ارزشمند با شرط برگشت آن همراه با بهره و اضافات است که به نام های مختلفی چون ربا و نزول آن را می شناسیم؛ در جامعه ایران، از این رو که ماهیت قانون رنگ اسلامی دارد و اساسا ربا یکی از مواردی است که کاملا با فقه و دین منافات دارد، در محاکم دادگستری با پرونده هایی که دارای موضوع ربا هستند با حساسیت بیشتری برخورد می شود.

از این رو نتیجتا مجازات و احکام کیفری سنگینی در این خصوص تدوین شده است که به تعریف آن خواهیم پرداخت اما پیش از ان توصیه می شود برای اطلاع از جزئیات پیگیری این امر، از  گروه وکلای آهوپای کمک بگیرید.

مصادیق ربا

متاسفانه ربا از مشکلاتی است که گاهی بسیاری از معاملات به آن ابتلا می شوند و زمینه ساز مشکلات اقتصادی برای برخی افرادی که به ناچار پول با بهره یا ربا می گیرند، هستند.

طبق متن دقیق ماده 595 قانون مجازات ربا هر نوع توافق بین دو یا چند نفر تحت هر قراردادی از قبیل بیع، قرض، صلح و امثال آن است که جنسی را با شرط اضافه با همان جنس مکیل و موزون معامله نماید و یا زاید بر مبلغ پرداختی، دریافت نماید و واضح است که علاوه بر قانون، در دین اسلام هم فعلی حرام شمرده شده است و شامل موارد و تبصره های فزاوان است.

 

می توانید این موضوعات را در مقاله ی «آنچه که از ربا و دعاوی ربوی نمیدانید» مطالعه کنید.

 

البته خوانده شدن معامله ای تحت ربا مشروط به مواردی است و هر بهره ای را نمی توان نزول و ربا نام گذاری کرد و باید زیر مجموعه مسائلی مثل هم‌جنس بودن کالاهای مورد معامله، موزون بودن و زیاد از حد بودن نسبت به مقدار اصلی باشد.
همچنین در یک توافق ربوی سه شخص ربا دهنده، ربا گیرنده و واسطه ربا طرف ارتکاب جرم هستند و علاوه بر ابطال معامله به علت نامشروع و غیر قانونی بودن، از مجازاتی که پیش تر اشاره شد برخوردار می شوند.

نکته: تفاوتی که در رابطه با مالکیت اموال و دارایی ‎هایی که به صورت ربوی دریافت شده اند وجود دارد این است که در معاملات ربوی، اصل معامله باطل می شود و طرفین معامله، املاک را مالک نمی شوند در حالی که در قرض ربوی، تنها مقدارد دریافتی مازاد پولی طبق شرع به ربا خوار پرداخته نمی شود و قرض گیرنده می تواند پول دریافتی را تحت عنوان وام، بگیرد.

اثبات ربا و تحقق مجازات

به محض اینکه قرار دادی بین طرفین معامله ربوی بسته می شود و به نگارش و قابلیت امضا در می آید، قدم اول در اثبات جرم ربا محقق شده است و برای دادگاه می تواند به عنوان مدرک مورد استفاده قرار بگیرد  چون اساسا در زمره مواد کتبی است که از نظر جرم انگاری از اهمیت بالایی برخوردار است اما اگر قرار داد به صورت شفاهی باشد، کار دشوار می شود اما نمی توان چنین گفت که قابل پیگیری نیست ولی از آن جهت که چیزی به نام شاهد وجود ندارد ، ممکن است فرایند آن طولانی تر باشد. اشخاصی که نسبت به دفاع از حقوق خود و پیگیری آن درخواست دارند با مراجعه به دادگاه انقلاب که منحصرا مسئولیت پیگیری این نوع جرایم را بر عهده دارد ، می توانند به طرح شکایت خود بپردازند.

پول نزول و مجازات نزول

معنای نزول یا تنزیل پول، کم کردن ارزش پول است و ممکن است مشمول ربا باشد یا نباشد اما در اکثر موارد دقیقا همان ربا است و طرفین ان و شیوه معامله مثل معاملات ربوی است پس نتیجتا می توان گفت مجازات آن هم به همین شیوه پیگیری می شود.

به صورت کلی ربا و نزول لزوما ارتباطی به شاکی خصوصی ندارد و جرم ربا از جمله جرایم غیر قابل گذشت است بنابراین جنبه عمومی آن برتر از جنبه خصوصی آن است و مقامات قضایی حتی بدون شکایت شاکی خصوصی مکلف به تعقیب و رسیدگی هستند . همچنین اگر در چنین معاملاتی چک رد و بدل شود و چنانچه  که ثابت شود دارنده چک آن را به عنوان ربا دریافت  کرده حق مطالبه وجه آن چک را نداشته و باید به صادر کننده مسترد کند البته باید دقت داشت تا هنگامی که وجه چک دریافت نشده است ، ربا محقق نمی‌شود.

سخن آخر

نتیجه گرفتیم که معاملات ربوی به آن دسته از معاملات اطلاق می شود که سرمایه به خودی خود و بدون عمل مفید افزایش میابد و کاملا به مواردی مثل قرض الحسنه تفاوت دارد و ربا به هر شکل آن از سوی مراجع قضایی و فقهی تحریم شده است تا جایی که این سیستم به بانکداری وارد شده است و از قوانین بانکی ایران با نام بانکداری بدون ربا یاد می شود و مفهوم ربا در اقتصاد بیش از آنکه به تولید مربوط شود به مصرف نزدیک‌تر است و شکل‌گیری اقتصاد ربوی، عامل گرایش به سودجویی و ایجاد شکاف طبقاتی است.

 

اگر در ارتباط با پیگیری پرونده خود در شکایت و طرح دعاوی ربوی به کمک احتیاج دارید ، می توانید با گروه وکلای آهوپای تماس بگیرید.

نظر خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *