بررسی مفاهیم سرقفلی و حق کسب و پیشه و تجارت

بررسی مفاهیم سرقفلی و حق کسب و پیشه و تجارت

با توجه به قانون موجر و مستاجری که از قدیم چند بار تغییر کرده است، لذا حق کسب و پیشه و تجارت به اشکال مختلفی تعریف شده است. در پست های پیشین توضیحات مفصلی در رابطه با دعاوی سرقفلی، دعاوی ملکی و حق کسب و پیشه داده‌ایم. در این مقاله به‌صورت مفصل به بررسی حق سرقفلی و حق کسب و پیشه و چگونگی پس گرقتن این حق از مستاجر توسط موجر می‌پردازیم.

سرقفلی و مفاهیم متعدد آن

سرقفلی یکی از مفاهیم پرکاربرد است که مردم بسیار از آن استفاده می‌کنند. در رابطه با سرقفلی در حقوق، دو قانون وجود دارد که سرقفلی را با توجه به این دو قانون باید تعریف کنیم:

  • قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۵۶
  • قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۷۶

یکی از نکات مهم که باید درنظر گرفته شود، تاریخ قرارداد اجاره است. بر اساس تاریخ می‌توان تعیین کرد که باید کدام‌یک از قوانین را در نظر گرفت؛ زیرا در هرکدام از این قوانین در مفهوم سرقفلی اندکی تفاوت وجود دارد.

تعداد بسیار زیادی از مغازه‌هایی که امروزه در بازار وجود دارند، قبل از سال ۱۳۷۶ اجاره داده شده‌اند. زیرا مکان تجاری را کسی برای یک یا دو سال اجاره نمیکند؛ بعلاوه اینکه اگر مکانی قبل از سال۱۳۷۶ اجاره داده شده باشد و پس از سال ۱۳۷۶ مجددا این قرارداد تمدید شده باشد، همچنان تابع قانون سال ۱۳۵۶ است.

وکالت بلاعزل برای خرید و فروش و شرایط آن

حق کسب و پیشه و تجارت

وقتی یک نفر برای مدت زمان طولانی یک مکانی را اجاره کند و در آنجا شغل خوبی داشته باشد و تجارت کند، پس از چند سال اشتغال، حق کسب و پیشه و تجارت به مستأجر تعلق می‌گیرد؛ در واقع می‌توانیم بگوییم: حق کسب و پیشه و تجارت، یک حق است که مستأجر از تداوم اشتغال در مکانی که اجاره کرده است، به دست می‌آورد. به عنوان مثال اگر شخصی در سال ۱۳۶۰ در بازار بزرگ تهران مغازه‌ای را به مدت ۵ سال اجاره و مشغول کسب وکار و تجارت شده بود.

پس از ۵ سال که مدت اجاره به پایان رسید، آن شخص باز هم در آن مغازه باقی می‌ماند و کار می‌کند و شهرت پیدا می‌کند…

پس از ۲۰ سال کار در سال ۱۳۸۰، مالک مغازه از مستاجر مغازه می‌خواهد که این مکان را تخلیه کند و مغازه را به مالک تحویل بدهد؛ حال تکلیف مستاجر که در این مدت طولانی صاحب اعتبار شده است و مشتریان مخصوص خود را جذب کرده است، چیست؟

در این شرایط مالک برای اینکه مغازه خود را دوباره بدست آورد و مستاجر را مجبور به تخلیه کند، باید مبلغی را به مستاجر بپردازد که این مبلغ، بخاطر شهرت، اعتبار و تعداد مشتریانی است که مستاجر برای این مغازه کسب کرده است.

به این مبلغ، حق کسب و پیشه و تجارت می‌گویند که حق مستأجری است که در این مغازه، شهرت کسب کرده و در صورت تغییر محل کار، مستأجر، مشتریهای خود را از دست می‌دهد و باید دوباره از صفر شروع کند.

حق سرقفلی در فروشگاه های مجازی به چه صورت است؟

نکاتی مهم در رابطه با قرارداد اجاره

  • مبلغ سرقفلی بسیار بالاست. ممکن است مکان مورد اجاره یک میلیارد و دویست میلیون تومان ارزش داشته باشد اما مبلغ سرقفلی این مکان یک میلیارد تومان باشد که باتوجه به شرایط مکان و نظر کارشناس تعیین میشود.
  • حق کسب و پیشه و تجارت به ارث میرسد.
  • برای اینکه مطابق قانون سال ۱۳۷۶ حق سرقفلی به مستاجر تعلق بگیرد، باید مکانی که اجاره داده می‌شود، حتما تجاری باشد؛ در حالی که در قانون سال ۱۳۵۶ همین که مکان برای کسب و پیشه یا تجارت بود، کفایت می‌کرد.
  • در قانون سال ۱۳۷۶ مبلغی که در ابتدا پرداخت می‌شود باید حتما تحت عنوان سرقفلی پرداخت شود.
  • اگر مستاجر مبلغی را به عنوان تضمین، قرض الحسنه و عناوین دیگر پرداخته باشد، حق سرقفلی برای مستاجر ایجاد نمی‌شود.

چگونه مالک می‌تواند بدون پرداختن مبلغی حق کسب و پیشه مورد اجاره را پس بگیرد؟

  • مستأجر شغل خود را تغییر دهد
  • مستأجر کارهایی را در ملک انجام دهد که به آن جا آسیب بزند و تخریب کند.

آیا مالک میتواند ملک مورد اجاره را با پرداخت کامل حق کسب و پیشه پس بگیرد؟

بله در صورتی که شرایط زیر وجود داشته باشد:

  • اگر مالک بخواهد در مکان مورد اجاره، ساختمان جدیدی را احداث کند.
  • اگر مالک بخواهد در آن مکانی که قبلا اجاره داده، تجارت کند و به این مکان واقعا احتیاج داشته باشد، میتواند مستاجر را با پرداخت حق کسب و پیشه و تجارت بیرون کند.
  • اگر موجر بخواهد خودش، فرزندانش، پدرو مادرش یا همسرش در مکانی که اجاره داده، سکونت کنند، باید تمام حق کسب و پیشه و تجارت را به مستاجر بپردازد و او را بیرون کند و خودش دوباره مکان را بدست آورد.

وکالت دعاوی سرقفلی و حق کسب و پیشه آهوپای

برای دریافت هرگونه مشاوره و راهنمایی در خصوص پرونده های مرتبط با دعاوی سرقفلی و حق تجارت و کسب و پیشه می‌توانید با آهوپای تماس بگیرید و در صورت نیاز به وکیل دعاوی ملکی در تهران می‌توانید پرونده خود را به آهوپای برسانید.

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *